️خاطره بازی با خیابان ارگ  /احمد صبریان

روزنامه خراسان

چهارشنبه ۲۶ شهریور

شماره:۲۱۸۶۵

صفحه سینما و تلویزیون

️خاطره بازی با خیابان ارگ

️گزارشی از اکران مستند ۱۱۰ دقیقه ای "ارگ در کما که روایتی از سینماهای قدیم مشهد است

️احمد صبریان

شامگاه یکشنبه و به مناسبت روز ملی سینما، آیین پاسداشتی از سوی انجمن صنفی تهیه‌کنندگان فیلم بلند مشهد در پردیس سینما برفی برگزار شد. در این مراسم، فرماندار مشهد، جمعی از سینماگران، هنرمندان و دوستداران سینما حضور یافتند تا تماشاگر نخستین نمایش مستند بلند «ارگ در کما» به کارگردانی محمد دستمالچیان باشند.

این فیلم با استقبال پرشور حاضران و تشویق ممتد آن‌ها همراه شد. بیش از ۵۰۰ نفر برای تماشای آن در سالن حضور داشتند. به گفته رئیس انجمن صنفی تهیه‌کنندگان فیلم بلند مشهد، در مقایسه با شمار مخاطبان مستندهایی که تا کنون در مشهد به نمایش درآمده‌اند، «ارگ در کما» رکورددار تماشاگران یک فیلم مستند در این شهر است.

پیش از نمایش فیلم، دیدار دوباره سینماگران قدیمی و هنرمندان مهجور مشهدی، صحنه‌های احساسی و دیدنی پدید آورد. کارگردانان، فیلمبرداران، آپاراتچی‌ها، مدیران و گیشه‌بانان سینماهای قدیم مشهد که امروز گرد پیری بر چهره‌شان نشسته است، با چشمانی اشک‌آلود و آمیخته به حسرت، یکدیگر را در آغوش گرفتند. این لحظات نوستالژیک، یادآور خاطرات سینمای گذشته و حس تعلق عمیق به فرهنگ و هنر شهر بود.

️مرثیه ای برای سینما

فیلم با تصاویری از خیابان ارگ آغاز می‌شود؛ مکانی که پیش از انقلاب، محل فعالیت و تجمع چندین سینمای مشهد بود. راوی با اندوه از گذشته این خیابان و سینماهای آن سخن می‌گوید و یادآوری می‌کند که ارگ زمانی قلب تپنده سینمای مشهد بوده است. «ارگ در کما» در حقیقت مرثیه‌ای بر نابودی سینماهای خیابان ارگ است و آپاراتچی‌ها، سینماروهای حرفه‌ای و تاریخ‌نگاران مشهد در فیلم، مرثیه‌سرایان آن هستند. همه آن‌ها نیز سخنی مشترک دارند: «گذشته خیابان ارگ نابود شد.»

️روایت تاریخی یک خیابان

این روایت اندوهبار با اشک‌های راویان و بغض حاضران همراه شد و نشان داد که سینما هنوز جایگاهی ویژه در دل مردم مشهد دارد. کلیت فیلم، تاریخ خیابان ارگ را از دوره قاجار تا امروز مرور می‌کند و تلاش دارد هویت تاریخی و فرهنگی این بخش از شهر مشهد را بازگو کند.

ساخت «ارگ در کما» از سال ۱۳۹۵ آغاز شد و پس از ۹ سال برای نخستین بار در این آیین به نمایش درآمد.

️بازتاب هویت سینمای مشهد

فرماندار مشهد در سخنانی، جایگاه مهم هنرمندان سینما در مشهد را یادآور شد و تأکید کرد که حمایت از آنان، درخشش بیشتر سینما در استان را در پی خواهد داشت. سید حسن حسینی همچنین همبستگی میان هنرمندان را نشانه فرهنگی و هنری بودن مشهد دانست و افزود: «هرچه همدلی میان سینماگران مشهد بیشتر شود، جامعه‌ای پویا تر خواهیم داشت.»

محمدرضا فرهادی‌نیا، رئیس انجمن صنفی تهیه‌کنندگان فیلم بلند مشهد نیز روز ملی سینما را فرصتی برای همدلی میان سینماگران مشهد و استان دانست. او هدف این انجمن را ارتقای سینمای مشهد، حمایت از فیلمسازان بومی، فراهم‌سازی مسیر تولید و معرفی ظرفیت‌های سینمایی شهر برشمرد. به گفته وی، «ارگ در کما» بخشی از هویت سینمای مشهد را بازتاب می‌دهد و تلاشی برای ثبت تاریخ سینما در خراسان است.

️لزوم ثبت هویت فرهنگی مشهد

محمد دستمالچیان، کارگردان «ارگ در کما»، که پیش‌تر مستندهایی چون «بالا خیابان»، «پایین خیابان» و «تفرجگاه‌های مشهد» را ساخته، گفت که تغییرات ناشی از ساخت‌وسازهای شهری موجب فراموشی خاطرات گذشته و بناهای قدیمی مشهد شده است. او توضیح داد پس از مجموعه ۳۰ قسمتی «هویت مشهد قدیم»، مسیر خود را خیابان به خیابان ادامه داده و پس از ساخت فیلم درباره بالاخیابان و پایین خیابان، این بار دوربینش را بر خیابان ارگ متمرکز کرده است. او کمبود منابع و نبود حمایت کافی را مهم‌ترین چالش در ساخت این فیلم دانست و گفت با وجود همه دشواری‌ها کوشیده تصویری واقعی و مستند از گذشته سینمای مشهد ارائه کند.

در پایان این آیین، با حضور فرماندار مشهد و سید جواد هاشمی، بازیگر سینما و تلویزیون، از سینماگران و پیشکسوتان سینمای مشهد قدردانی شد. این مراسم که سرشار از حس نوستالژی، احترام به تاریخ سینماهای مشهد و یادآوری تلاش‌های نسل گذشته سینما بود ، بار دیگر اهمیت ثبت هویت فرهنگی مشهد را یادآور شد.

نگاتیوهای سپید ...